آناتومی بدن انسان
Wiki

سیستم بویایی

توسط بینی می‌توانیم فعالیت‌های متعددی را انجام دهیم که عبارتند از:  

  1. ما را قادر می‌سازد که اجسام را ببویم.
  2. هوایی را که تنفس می‌کنیم، تصفیه و گرم می‌کند.
  3. موهای ریز داخل بینی و ترشحات داخل آن، باعث تصفیه کردن گرد و غبار و مواد حساسیت‌زا می‌شوند. در واقع بینی از ریه‌ها محافظت می‌کنند.
  4. اعصاب بویایی با اعصاب چشایی ارتباط دارند. از دست دادن حس بویایی ممکن است روی حس چشایی اثر بگذارد.
  5. بینی نقش مهمی در تکلم و تغییر رزونانس صدا دارد. در برخی از موارد موقع گرفتگی بینی، صدای «م» به صورت «ب» و «ن» به صورت «د» ادا می‌شود.

مراحل کار سیستم بویایی به این صورت است که:

مرحله اول) ورود مولکول‌های بو به حفره‌های بینی

مرحله دوم) تحریک گیرنده‌های‌ بویایی موجود در سقف حفره بینی

مرحله سوم) انتقال پیام بویایی به پیاز‌های بویایی

مرحله چهارم) انتقال پیام بویایی به عصب

مرحله پنجم) ایجاد پیام عصبی (جریان الکتریکی) در عصب و انتقال آن به مغز

مرحله ششم) تفسیر پیام عصبی توسط مغز به صورت دریافت بویی مشخص

            مرحله هفتم) درک بوی استشمام شده

 

پیاز بویایی: پیازهای بویایی دو عدد هستند. این پیازها در قسمت پایینی و جلویی مغز قرار دارند. هنگامی‌ که‌ سلول‌ گیرنده بو‌ تحریک‌ می‌شود، اطلاعات‌ بویایی‌ از طریق‌ گیرنده‌های بویایی‌ به‌ پیاز بویایی‌ که‌ در آنجا اطلاعات‌ پردازش‌ و اصلاح‌ می‌شوند، انتقال‌ می‌یابند. سپس‌ اطلاعات‌ جهت درک بو از طریق‌ دسته‌ای از تارهای عصبی به‌ مغز منتقل می‌شوند.

 

حفره بینی: حفره بینی یا بخش داخلی از سوراخ‌های خارجی بینی در جلو تا سوراخ‌های عقبی بینی امتداد داشته و توسط یک دیواره میانی بینی به دو نیمه چپ و راست تقسیم می‌گردد. هر حفره شامل جدار تحتانی، جدار فوقانی، جدار داخلی و جدار خارجی است. در عقب حفره بینی، سوراخ شیپور استاش قرار دارد که بینی را با گوش میانی مرتبط می‌سازد.

 

زبان کوچک: زبان کوچک، اندام کوچک مخروطی شکلی است که در حلق و در بخش نرم‌ کام قرار دارد وظیفه زبان کوچک جلوگیری از ورود آب و مواد غذایی به درون بینی است.

سینوس‌های بینی: سینوس‌ها حفره‌هایی خالی هستند که درون استخوان‌های صورت قرار دارند. سطح داخلی سینوس‌ها با غشاهای مخاطی پوشیده شده‌اند. هر یک از سینوس‌ها توسط مجرایی به بینی راه پیدا می‌کنند.

 

شاخک‌های بینی: شاخک‌های بینی، برجستگی‌هایی در دیواره کناری داخل بینی هستند که نقش به‌سزایی در گرم و مرطوب‌کردن هوای تنفسی دارند. همچنین میلیون‌ها مژک روی شاخک‌ها را پوشانده است که وظیفه آنها حفظ بدن در مقابل عفونتی است که با هوای تنفسی وارد بینی می‌شود. به‌طور طبیعی در هر حفره بینی سه شاخک وجود دارد که هر شاخک، استخوان نازک پهنی است که روی آن را بافتی نرم و مخاط می‌پوشاند. این مخاط حاوی رگ‌های فراوانی است. شاخک‌ها هنگام سرماخوردگی یا عفونت بزرگ می‌شوند زیرا جریان خون وارد آنها می‌شود تا با عفونت مبارزه کند.

 

گیرنده‌های بویایی: گیرنده‌های بویایی در بالاترین قسمت سقف حفره بینی قرار دارند. این گیرنده‌ها از نوع گیرنده‌های شیمیایی هستند که به وسیله مولکول‌های محلول در مخاط بینی تحریک می‌شوند. موقع نفس کشیدن مواد بودار موجود در هوا با گیرنده‌های بویایی برخورد کرده و احساس بویایی ایجاد می‌شود. در زمانی که به هر دلیلی  تورم حاصل از عوامل یاد شده باعث شود که بالای حفره مسدود شود هوا نمی‌تواند به این منطقه برسد لذا حس بویایی موقتا قطع می‌شود تا زمانی که تورم بر طرف شود.